Ұстаздың кәсіби шеберлігі оның шәкіртке сапалы білім беруімен ғана өлшенбейді. Педагогтің дүниетанымы, рухани мәдениеті, ізденісі, оқуға деген қызығушылығы мен өзін-өзі дамытуға ұмтылысы да білім беру сапасына тікелей ықпал етеді. Осы орайда, Сауран ауданы А. Югнаки атындағы жалпы білім беретін мектебінде ұстаздардың кітап оқуға деген қызығушылығын арттыру, рухани құндылықтарды дәріптеу және заманауи педагогтің кәсіби әрі тұлғалық келбетін қалыптастыру мақсатында «Кітап оқитын ұстаз келбеті» атты әдеби кеш ұйымдастырылды.
Іс-шараның негізгі мақсаты – педагогтер арасында кітап оқу мәдениетін қалыптастыру, көркем әдебиеттің адам өміріндегі және ұстаздың кәсіби дамуындағы маңызын кеңінен түсіндіру. Сонымен қатар, кітап арқылы мұғалімдердің дүниетанымын кеңейтіп, рухани ізденіске ынталандыру, ұлттық әдеби мұраға деген қызығушылығын арттыру көзделді.
Ұстаз – тек білім беруші маман емес, ең алдымен жас ұрпақтың тұлғалық қалыптасуына ықпал ететін тәрбиеші. Сондықтан мұғалімнің өзі ізденіп, оқып, ой түйіп, алған білімін күнделікті кәсіби тәжірибесінде пайдалана білуі маңызды.
Нағыз педагогтің бойында білім мен білікпен қатар ізгілік, сабырлылық, жауапкершілік, мәдениеттілік, ізденімпаздық және үздіксіз даму қасиеттері тоғысады. Ал, кітап оқу осы қасиеттерді қалыптастырудың маңызды құралдарының бірі болып саналады.
Әдеби кеш барысында ұстаздар кітап оқу мәдениеті, көркем әдебиеттің адам болмысына әсері, кітаптың педагог тұлғасын дамытудағы рөлі жөнінде өзара пікір алмасты. Қатысушылар қазіргі заман ұстазына қойылатын талаптар туралы ойларын ортаға салып, педагогтің кәсіби білімімен қатар оның рухани деңгейінің де маңызды екеніне назар аударды.
Кештің мазмұнды бағыттарының бірі «Ұстаз қандай болуы керек?» тақырыбындағы пост қорғау болды. Бұл бөлімде педагогтер өз көзқарастарын білдіріп, қазіргі мектептегі ұстаздың кәсіби және адами қасиеттерін талқылады.
Пост қорғау барысында білімді ұстаздың ерекшелігі, ізденімпаз педагогтің кәсіби дамуы, ұстаздың рухани мәдениеті, кітап оқудың мұғалімнің дүниетанымына ықпалы және заманауи педагогке қажетті қасиеттер туралы пікірлер айтылды.
«Білімді ұстаз қандай болуы керек?», «Ізденімпаз ұстаздың ерекшелігі неде?», «Ұстаздың рухани мәдениеті қандай болуы қажет?», «Кітап оқитын педагогтің кәсіби дамуға ықпалы қандай?», «Заманауи ұстаз қандай қасиеттерді бойына сіңіруі қажет?»,- деген сауалдар төңірегінде ой қозғалды.
Мұндай сұрақтардың әрқайсысы қазіргі білім беру жүйесіндегі педагогтің рөлімен тікелей байланысты. Себебі, заман өзгерген сайын ұстазға қойылатын талап та жаңара түсуде. Бүгінгі педагог өз пәнін жақсы білумен қатар, жаңа білімді үнемі меңгеруге, ақпаратты саралауға, оқушының жеке ерекшелігін ескеруге және өзінің кәсіби шеберлігін жетілдіруге ұмтылуы қажет.
Әдеби кеш барысында қазақ әдебиетінің көрнекті өкілдері Мағжан Жұмабаев, Жүсіпбек Аймауытов, Ыбырай Алтынсарин шығармашылығына да назар аударылды. Олардың еңбектеріндегі білім беру, тәрбие, адамгершілік, елге қызмет ету және ұстаздық өнеге мәселелері талқыланды.
Ұлы ағартушылардың шығармашылық мұрасы қазіргі білім беру үдерісімен де сабақтас. Ыбырай Алтынсариннің ағартушылық идеялары білімге ұмтылудың маңызын көрсетсе, Жүсіпбек Аймауытов еңбектерінде бала психологиясы мен тәрбие мәселелері кеңінен қарастырылады. Ал, Мағжан Жұмабаевтың педагогикалық мұрасы ұлттық педагогика тарихындағы маңызды еңбектердің бірі ретінде бағаланады.
Кітап оқу арқылы мұғалім тек әдеби шығармамен танысып қоймайды. Ол кейіпкерлердің әрекетін саралайды, автордың ойын түсінуге тырысады, өз көзқарасын қалыптастырады. Бұл үдеріс педагогтің ойлау мәдениетін, сөздік қорын және оқушымен қарым-қатынас жасау қабілетін жетілдіруге ықпал етеді.
Әдеби кештің тағы бір маңызды бөлігі «Мен оқыған кітап», «Ұстазға рухани азық», «Бір кітап – бір ой» бағыттарына арналды. Бұл бөлімде ұстаздар өздері оқыған шығармалары туралы ой бөлісіп, кітаптан алған әсерлері мен түйген ойларын ортаға салды.
Кітап туралы пікір алмасу педагогтер арасында оқырмандық ортаны қалыптастыруға мүмкіндік береді. Бір ұстаздың ұсынған шығармасы екінші педагогтің қызығушылығын оятып, жаңа кітап оқуға себеп болуы мүмкін. Осылайша мектеп ұжымы арасында кітап оқу мәдениеті қалыптасып, әдеби орта нығая түседі.
Кітап оқитын ұстаздың рухани әлемі де кеңейе түседі. Ол түрлі көзқарастармен танысып, өмір құбылыстарына жан-жақты қарауға үйренеді. Мұндай ізденіс оның шәкірттерімен жұмысында да көрініс табады. Өйткені, оқушыға кітап оқудың маңызын түсіндіретін мұғалімнің өзі кітаппен тұрақты байланыста болғаны маңызды.
Білім беру саласындағы қазіргі міндеттердің бірі – оқушының функционалдық сауаттылығын, сыни ойлау қабілетін және өздігінен білім алу дағдысын дамыту. Бұл міндеттерді жүзеге асыруда ұстаздың жеке үлгісі ерекше орын алады. Кітапты өмірінің бір бөлігіне айналдырған педагог шәкірттеріне де оқуға деген қызығушылықты қалыптастыра алады.
Сондықтан «Кітап оқитын ұстаз келбеті» тақырыбындағы әдеби кештің тәрбиелік әрі танымдық маңызы зор. Іс-шара ұстаздардың әдебиетке қызығушылығын арттырумен қатар, педагог мамандығының қоғамдағы жауапкершілігін тағы бір мәрте айқындады.
Ұстаз қандай болуы керек деген сұраққа бір ғана жауап беру мүмкін емес. Дегенмен, жақсы педагогтің басты ерекшеліктерінің бірі – өзінің білімін толықтыруды тоқтатпау, үнемі іздену және заман талабына сай дамуға ұмтылу. Ал, кітап оқу – осы үздіксіз ізденістің ең тиімді әрі қолжетімді жолдарының бірі.
Бүгінгі ұстаз – шәкіртке бағыт беруші, білім мен тәрбиені ұштастырушы, қоғамның интеллектуалдық және рухани дамуына үлес қосушы тұлға. Сондықтан, педагогтің жеке дамуы мен кітап оқу мәдениетін қалыптастыру – білім сапасын арттырудың маңызды бағыттарының бірі.
А. Югнаки атындағы жалпы білім беретін мектебінде өткен әдеби кеш осы мақсаттарды жүзеге асыруға бағытталған тағылымды шаралардың бірі болды. Кездесу барысында ұстаздар кітаптың адам өміріндегі орнын саралап, әдебиеттің рухани және кәсіби дамуға берер мүмкіндігін талқылады.
Кітап оқитын ұстаз – үнемі ізденісте жүретін ұстаз. Ал, ізденетін ұстаз шәкіртінің де ізденуіне жол ашады. Осы тұрғыдан алғанда, кітап оқу мәдениетін қалыптастыру – жеке педагогтің ғана емес, тұтас мектеп ұжымының рухани дамуына ықпал ететін маңызды бағыт.
Кітап оқитын ұстаз – ойы терең, дүниетанымы кең, үнемі дамуға ұмтылатын педагогтің келбеті. Ал, осындай ұстаз қалыптастырған ұрпақтың білімге, ізденіске және рухани құндылықтарға деген көзқарасы да қалыптасатыны сөзсіз.
