Қазіргі білім беру жүйесінде мұғалімнің кәсіби білімімен қатар, оның рухани дүниесі, мәдениеті мен үздіксіз ізденісі де маңызды рөл атқарады. Себебі, шәкіртке сапалы білім беріп, тағылымды тәрбие қалыптастыру үшін ұстаздың өзі үнемі ізденісте, оқуда және өзін-өзі дамыту жолында болуы қажет. Осы тұрғыдан алғанда, кітап оқу – педагогтің кәсіби және тұлғалық дамуының маңызды тетіктерінің бірі.
Осы мақсатта, 2026 жылдың 1 қазанында С. Қожанов атындағы жалпы білім беретін мектепте ұстаздар арасында «Кітап оқыған ұстаз – келешекті бағдарлайды» тақырыбында рухани-әдеби кеш ұйымдастырылды.
Тағылымды шараның негізгі мақсаты – педагогтер арасында кітап оқу мәдениетін қалыптастыру және дамыту, көркем әдебиет пен танымдық шығармалардың адам тәрбиесі мен дүниетанымын қалыптастырудағы маңызын насихаттау, ұстаздардың рухани-мәдени әлеуетін арттыру. Сонымен қатар, әріптестер арасында оқыған шығармаларымен бөлісу арқылы өзара пікір алмасу ортасын қалыптастыру, әдебиетке деген қызығушылықты арттыру көзделді.
Рухани-әдеби кеш барысында мектеп ұстаздары өздері оқыған көркем әдеби және танымдық кітаптарды таныстырып, шығармалардың мазмұны, идеясы мен тәрбиелік мәні туралы ойларын ортаға салды. Әр педагог өзі таңдаған кітаптың өмірлік ұстанымдарына, кәсіби көзқарасына және тұлғалық дамуына тигізген әсері жөнінде әңгімеледі.
Кеш барысында кітаптың адам өміріндегі орнына ерекше мән берілді. Кітап – адамның ой-өрісін кеңейтіп қана қоймай, оның дүниеге деген көзқарасын қалыптастыратын, рухани құндылықтарын байытатын маңызды құрал. Әсіресе, ұстаз үшін кітап оқу – кәсіби шеберлікті жетілдірумен қатар, оқушыға дұрыс бағыт-бағдар берудің берік негізі.
Ұстаздар әдеби шығармалардағы кейіпкерлердің болмысы, адамгершілік қасиеттер, адалдық, еңбекқорлық, отансүйгіштік, достық, жауапкершілік және ізгілік секілді құндылықтар төңірегінде пікір алмасты. Әдеби туындылардағы тағылымды ойлардың қазіргі қоғамдағы тәрбиелік үдерістермен сабақтастығы да сөз болды.
«Кітап оқыған адам – құдіретті адам, ол әлемді өзгеше көреді» деген тұжырым кештің негізгі идеяларының бірі болды. Шын мәнінде, кітап оқитын адамның ойлау көкжиегі кеңейіп, сөздік қоры молайып, талдау және саралау қабілеті артады. Ал, мұндай қасиеттер ұстаздың кәсіби қызметінде ерекше маңызға ие.
Іс-шара барысында педагогтер оқу мәдениетін қалыптастырудың тиімді жолдарын да талқылады. Ұстаздың кітапқа деген қызығушылығы оның шәкірттеріне де тікелей әсер ететіні атап өтілді. Өйткені, оқушыға кітап оқудың маңызын түсіндірудің ең тиімді жолы – оны сөзбен ғана насихаттау емес, ұстаздың өзі кітап оқитын тұлға ретінде үлгі көрсетуі.
Білім беру мен тәрбие үдерісінде кітаптың алатын орны ерекше. Көркем әдебиет оқушының қиялын дамытып, тіл байлығын арттырса, тарихи және танымдық еңбектер оның дүниетанымын кеңейтеді. Ал, ғылыми-көпшілік әдебиеттер баланың зерттеушілік қабілетін жетілдіруге ықпал етеді. Сондықтан, ұстаздың оқырмандық мәдениеті – оқушының оқу мәдениетін қалыптастырудың маңызды алғышарты.
Әдеби кеште мұғалімдер өздерінің сүйікті шығармалары туралы әңгімелеп қана қоймай, кітап оқуға деген қызығушылықты арттырудың түрлі тәсілдерін де ортаға салды. Олардың қатарында оқырмандық клубтар ұйымдастыру, кітап талқылау кештерін өткізу, оқылған шығарма бойынша пікір алмасу, оқушыларға жас ерекшелігіне сай әдебиеттер ұсыну және отбасылық кітап оқу дәстүрін қалыптастыру секілді ұсыныстар айтылды.
Сонымен бірге, педагогтер үшін кәсіби әдебиеттерді жүйелі оқу қажеттілігі де атап өтілді. Білім беру саласы үнемі жаңарып, жаңа әдіс-тәсілдер мен технологиялар енгізіліп отырған кезеңде мұғалімнің өз білімін тұрақты толықтырып отыруы – заман талабы. Үздіксіз білім алу мен өзін-өзі дамыту ұстаздың кәсіби құзыреттілігін арттырып қана қоймай, оның шәкірттермен тиімді жұмыс жүргізуіне мүмкіндік береді.
Ұстаз – тек білім беруші ғана емес, жас ұрпақтың тұлғалық қалыптасуына ықпал ететін тәрбиеші, бағыт беруші және рухани жетекші. Сондықтан оның әрбір оқыған кітабы, жинақтаған білімі мен түйген тағылымы шәкірт тәрбиесіне өзіндік үлесін қосады.
Кітап оқу – адамның ішкі мәдениетін қалыптастыратын, ойлау қабілетін жетілдіретін және рухани дүниесін байытатын маңызды құндылық. Осы құндылықты білім беру ортасында кеңінен дәріптеу – оқуға құштар, ойлы әрі парасатты ұрпақ тәрбиелеудің негізі.
С. Қожанов атындағы жалпы білім беретін мектепте өткен рухани-әдеби кеш ұстаздардың кітапқа деген құрметін арттырып, олардың оқырмандық мәдениетін жетілдіруге бағытталған мазмұнды басқосу болды. Әріптестер арасындағы еркін пікір алмасу, әдеби шығармаларға қатысты ой бөлісу және кітаптың адам өміріндегі маңызын талқылау кештің мазмұнын байыта түсті.
Мұндай іс-шаралар педагогтердің рухани әлеуетін арттырып қана қоймай, мектеп ұжымында кітап оқу мәдениетін қалыптастыруға да оң ықпал етеді. Өйткені, кітап оқитын ұстаз – ізденетін ұстаз, ізденетін ұстаз – жаңашыл ұрпақ тәрбиелейтін ұстаз.
Білім, тәрбие, болашақ және құндылық – барлығы да кітап пен руханиятпен сабақтас. Ал рухани бай, білімді және үнемі ізденісте жүретін ұстаз – келешек ұрпаққа дұрыс бағыт-бағдар беретін шынайы шамшырақ. Сондықтан ұстаздың кітаппен достығы – ұлттың интеллектуалдық әлеуетін арттыруға бастайтын маңызды қадам.
