Кітап – адамзаттың ғасырлар бойы жинақтаған білімін, тәжірибесін, рухани құндылықтарын ұрпақтан ұрпаққа жеткізетін баға жетпес қазына. Көркем әдебиетті оқу арқылы бала қоршаған ортаны танып қана қоймай, жақсылық пен жамандықты ажыратуға, адамгершілік қасиеттерді бағалауға, өз ойын еркін жеткізуге үйренеді. Осы орайда жас ұрпақтың кітап оқу мәдениетін қалыптастыруға бағытталған жұмыстардың маңызы ерекше.
Оқушыларды кітап оқуға баулу, олардың әдеби шығармаларға қызығушылығын арттыру және ұлттық әдебиеттің озық үлгілерін кеңінен насихаттау мақсатында Т. Айтжанов атындағы жалпы білім беретін мектептің кітапханасында «Кітап оқитын ұлт» жобасы аясында 5-сынып оқушыларымен әдеби-танымдық іс-шара өткізілді.
Тағылымды шара қазақ әдебиетінің заңғар тұлғасы, ұлы жазушы, көрнекті ғалым әрі қоғам қайраткері Мұхтар Әуезовтің шығармашылық мұрасына арналды. Іс-шара барысында қаламгердің табиғат пен адам арасындағы байланысты шебер суреттеген әйгілі «Көксерек» әңгімесі талданып, шығарманың мазмұны мен тәрбиелік мәні жан-жақты қарастырылды.
Әдеби-танымдық шараның алғашқы бөлімінде оқушылар Мұхтар Әуезовтің өмірі мен шығармашылық жолы туралы мәліметтермен танысты. Кітапханашы жазушының қазақ әдебиетінің дамуына қосқан үлесіне тоқталып, оның шығармаларының ұлттық руханияттағы орны жөнінде түсінік берді.
Оқушылар қаламгердің әдеби мұрасы туралы білімдерін толықтырып, Мұхтар Әуезовтің шығармалары қазақ халқының тарихын, тұрмыс-тіршілігін, ұлттық болмысын және адамдық құндылықтарын танытуымен ерекшеленетінін білді.
Жазушының әр шығармасы оқырманды ойлануға, ізденуге, өмір құбылыстарына өзіндік көзқараспен қарауға жетелейді. Сондықтан оқушыларға қаламгер мұрасын оқу тек әдеби білім алудың ғана емес, сонымен бірге рухани тұрғыдан қалыптасудың маңызды жолы екені түсіндірілді.
Іс-шараның негізгі бөлігі Мұхтар Әуезовтің «Көксерек» әңгімесін талдауға арналды. Оқушылар шығарманың мазмұнын еске түсіріп, оқиға желісін жүйеледі, кейіпкерлердің іс-әрекетіне талдау жасады.
Әңгімедегі Көксеректің табиғи болмысы, оның қоршаған ортадағы тіршілігі, адам мен табиғат арасындағы қарым-қатынас оқушылардың пікірталасына арқау болды. Балалар шығармадағы оқиғаларға өз көзқарастарын білдіріп, табиғат заңдылығын бұзудың салдары туралы ойларын ортаға салды.
Әсіресе, адамның табиғатқа деген қарым-қатынасы мен жауапкершілігіне назар аударылды. Оқушылар табиғатты тек пайдалану нысаны ретінде емес, адам өмірінің ажырамас бөлігі ретінде қабылдау қажеттігін түсінді.
Шығармадағы табиғат көріністерін талдау барысында Мұхтар Әуезовтің суреткерлік шеберлігіне де мән берілді. Жазушының табиғат құбылыстарын, жан-жануарлардың мінез-құлқын және оқиға ортасын бейнелеу тәсілдері оқушыларға көркем мәтінді тереңірек түсінуге мүмкіндік берді.
Әр оқушының шығарманы өзіндік тұрғыдан қабылдауы олардың әдеби ойлау қабілетінің қалыптасып келе жатқанын көрсетті.
Мұндай іс-шаралар мектеп кітапханасының білім беру мен тәрбие үдерісіндегі маңызын арттыра түседі. Кітапхана – тек кітап сақталатын орын емес, оқушының танымы қалыптасып, рухани дүниесі толығатын, пікір алмасуға мүмкіндік беретін мәдени-танымдық орта.
Мұхтар Әуезовтің шығармаларын жас ұрпаққа таныту арқылы оқушылар ұлттық әдебиеттің құндылығын түсініп, қазақ сөз өнерінің биігімен танысады. Ал «Көксерек» секілді шығармаларды талдау арқылы табиғатты қорғау, жауапкершілік, мейірімділік пен адамгершілік туралы маңызды ой түйеді.
Т. Айтжанов атындағы мектеп кітапханасында ұйымдастырылған әдеби-танымдық шара осы бағыттағы жүйелі жұмыстардың бір көрінісі болды. Іс-шара оқушылардың кітап оқуға деген қызығушылығын арттырып қана қоймай, олардың рухани-адамгершілік дүниесін байытуға, көркем шығармаға өзіндік көзқарас қалыптастыруға мүмкіндік берді.
Қорыта айтқанда, «Кітап оқитын ұлт» – кітапты қолына ұстаған баланың ғана емес, ойланатын, ізденетін, қоғамға пайдалы азамат болып қалыптасатын ұрпақтың қалыптасуына бағытталған маңызды бастама.
Ал Мұхтар Әуезовтің мол мұрасы – осындай ұрпақ тәрбиесіне қызмет ететін сарқылмас рухани қазына. Ұлы жазушының шығармаларын оқу арқылы жас буын өткенді танып, болашаққа жауапкершілікпен қарауды үйренеді.
Кітап оқитын ұрпақ – ойы терең, танымы кең, жүрегі мейірімді, рухы биік ұрпақ. Осындай ұрпақ – елдің рухани жаңғыруы мен жарқын болашағының берік негізі.
